Takie zjawisko nigdy nie należy do przyjemnych, chociaż… każdy hodowca przynajmniej z minimalnym stażem – z pewnością spotkał się z nim nieraz. Sprawa robi się bardziej skomplikowana, jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że poza stratami ekonomicznymi – pojawiają się także dodatkowe obowiązki prawne, sanitarne oraz organizacyjne. I to zazwyczaj wszystkie naraz. Jak sobie z tym poradzić? Odpowiedź znajduje się w tej publikacji.
Jakie są możliwe przyczyny padnięć bydła? Jak postępować w takich przypadkach? Opis procedur i sposobów ograniczania strat w stadzie.
Dlaczego do tego dochodzi? Najczęstsze przyczyny śmierci krów.
Część padnięć następuje bez żadnych wcześniejszych objawów – lub po bardzo krótkim okresie choroby. Przyczynami takiej nagłej śmierci bydła mogą być:
- Wzdęcie, czyli gwałtowne nagromadzenie gazów, które prowadzi do ucisku przepony, a w konsekwencji – do uduszenia.
- Skręt jelit, który prowadzi do wstrząsu.
- Zawał mięśnia sercowego – możliwy zwłaszcza u starszych i wysokowydajnych krów.
- Pęknięcie dużych naczyń krwionośnych – wywołujące masywny krwotok wewnętrzny.
- Udar cieplny, który jest szczególnie groźny latem (przy nieodpowiedniej wentylacji).
- Porażenie poporodowe – w skrajnym przebiegu (i nieleczone) doprowadza do śmierci w ciągu kilkudziesięciu godzin.
- Ostre zatrucia, o których szerzej piszemy w kolejnej sekcji.
Choroby zakaźne
Najgroźniejsze z nich to: posocznica, wirusowa biegunka bydła (BVD) w ostrym przebiegu, zakaźne zapalenie nosa i tchawicy (IBR) oraz salmonelloza.
Jeśli masz podejrzenia, że padnięcie zostało spowodowane właśnie przez choroby zakaźne – niezwłocznie wezwij lekarza weterynarii. Pod żadnym pozorem nie przeprowadzaj samodzielnych oględzin ani tym bardziej nie przemieszczaj zwłok. Bowiem każda taka ingerencja może utrudnić diagnostykę specjalisty, a co za tym idzie – narazić Cię na odpowiedzialność prawną.
Zatrucia jako przyczyna padnięć
Substancje najczęściej odpowiedzialne za takie zdarzenia to: trujące rośliny, spleśniałe pasze, pestycydy i herbicydy, azotany i azotyny w paszach lub wodzie, metale ciężkie (w nadmiarze) oraz tlenek węgla w źle wentylowanych oborach.
Co ciekawe: zatrucia bydła często dotykają kilku zwierząt jednocześnie lub też “atakują” różne osobniki w bardzo krótkim odstępie czasu.
Padnięcia związane z porodem i połogiem
Szczególnie narażone są krowy będące w pierwszych dniach po wycieleniu. Okoliczności, w których często dochodzi do śmierci zwierząt, to:
- ciężki poród z rozległymi urazami wewnętrznymi,
- masywny krwotok poporodowy,
- gorączka mleczna w skrajnym przebiegu,
- toksyczne zapalenie wymienia prowadzące do sepsy.
Padnięcia cieląt
To statystycznie najczęstszy problem. Akceptowalny poziom śmiertelności cieląt w stadzie powinien wynosić poniżej 5%.
Głównymi przyczynami są: biegunki noworodkowe (prowadzą do odwodnienia i wstrząsu), wirusowe zapalenie płuc, niedobór siary (co przekłada się na brak odpowiedniej odporności od pierwszych godzin życia), niedotlenienie okołoporodowe (zauważalne szczególnie po ciężkich i długotrwałych porodach).
Co zrobić po stwierdzeniu padnięcia krowy? Procedura postępowania każdego hodowcy.
Przede wszystkim na początku odizoluj miejsce zdarzenia od pozostałego stada oraz ogranicz dostęp osób postronnych. Następnie zadzwoń do weterynarza, który po pojawieniu się na miejscu dokona oceny i określi prawdopodobną przyczynę śmierci oraz pobierze próbki do badań. Do czasu jego przybycia – nie przemieszczaj zwłok.
Dalej do Twoich obowiązków należy zgłoszenie padnięcia krowy do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w systemie IRZ. Masz na to 7 dni – liczone od stwierdzenia zdarzenia (pamiętaj, że niedopełnienie tego obowiązku może skutkować konsekwencjami finansowymi).
Na koniec przekaż zwłoki padniętego bydła do zakładu utylizacyjnego, który posiada odpowiednie zezwolenie. I pamiętaj, że za samodzielne pozbywanie się zwłok również grożą poważne sankcje.
Jak ograniczyć straty w stadzie? Profilaktyka padnięć bydła w praktyce.
Wzrost liczby padnięć to sygnał, że “coś” jest nie tak i jak najszybciej należy przeprowadzić audyt, a następnie – wdrożyć odpowiednie działania naprawcze. Ryzyko padnięć możesz realnie ograniczyć – po prostu dbając o zdrowie i kondycję swojego stada. Pomogą Ci w tym cykliczne badania kontrolne, przeprowadzanie szczepień, właściwe żywienie oraz odpowiednie warunki utrzymania. Pamiętaj również o stałej obserwacji i monitoringu.
Straciłeś zwierzę i nie wiesz, co było przyczyną?
Lepiej nie zostawiać tego pytania bez odpowiedzi, bo problemy mogą wrócić w każdej chwili. Specjaliści z kliniki BALWET pomogą Ci ustalić przyczynę padnięcia, ocenić zagrożenie dla reszty stada i wdrożyć odpowiednie działania profilaktyczne. Jeżeli zależy Ci na takim wsparciu – po prostu skontaktuj się z nami.
