Dosłownie od pokoleń stanowi podstawę nawożenia w gospodarstwach rolnych, ale… czy jako hodowca bydła zdajesz sobie sprawę z tego, jaką wartość przedstawia to, co wydalają Twoje krowy?
Co warto o nim wiedzieć, aby wykorzystać jego potencjał w 100%? Poznaj rodzaje, przeznaczenie, skład i inne istotne informacje.
Czym jest obornik bydlęcy?
Obornik bydlęcy – naturalny nawóz organiczny powstający z mieszaniny odchodów stałych i płynnych bydła oraz materiału ściółkowego (najczęściej jest to słoma). Proces jego powstawania zaczyna się oczywiście w oborze. To tam odchody zwierząt mieszają się ze ściółką. Następnie masa jest regularnie usuwana i przewożona na płytę obornikową, gdzie przechodzi proces fermentacji, kiedy to “dojrzewa” i zyskuje właściwości. W efekcie powstaje wszechstronny nawóz, który nadaje się do większości upraw.
Właściwości i wartość nawozowa obornika bydlęcego
Można powiedzieć, że oddziałuje na glebę oraz rośliny stopniowo i długofalowo (bo jego składniki uwalniają się powoli). W ten sposób między innymi redukuje ryzyko „spalenia” roślin. Do innych ważnych korzyści zaliczamy takie, jak:
- poprawa żyzności i struktury gleby,
- wzbogacenie gleby w próchnicę,
- dostarczenie pełnego spektrum makro- i mikroelementów,
- aktywizacja mikroflory glebowej,
- zwiększenie pojemności wodnej gleby,
- redukcja kosztów nawożenia mineralnego,
- zamknięcie obiegu składników w gospodarstwie,
- pozytywny wpływ na bilans CO2.
Jaki jest skład chemiczny obornika bydlęcego?
Najważniejsze składniki to azot, fosfor, potas, wapń oraz magnez, a także mikroelementy takie, jak bor, mangan, cynk, miedź oraz molibden. Musimy jednak jasno zaznaczyć, że konkretny skład obornika bydlęcego (czyli udział poszczególnych elementów) nie jest stały. Jego ostateczna forma zależy bowiem od kilku czynników (szerzej piszemy o nich w dalszej części artykułu).
Ponadto, zawiera w sobie substancję organiczną, czyli cenny materiał próchnicotwórczy oraz mikroflorę glebową, która korzystnie wpływa na strukturę gleby.
Rodzaje bydlęcego obornika
- Obornik świeży – materiał bezpośrednio po usunięciu z obory. Ma luźną strukturę, jasną barwę słomy oraz wysoką zawartość substancji organicznej. Nie nadaje się do bezpośredniego stosowania pod większość roślin. Powód? Wysoki stosunek węgla do azotu i ryzyko unieruchomienia azotu w glebie, co może wręcz zaszkodzić uprawom.
- Obornik półprzefermentowany (po kilku miesiącach przechowywania), w którym częściowo zaszły już procesy mikrobiologiczne. Słoma staje się ciemniejsza, a masa bardziej zwarta. Jest najczęściej stosowaną formą obornika w praktyce rolniczej.
- Obornik przefermentowany w pełni (dojrzały), który powstaje po około pół roku składowania. Ma ciemnobrunatną barwę, jednolitą strukturę oraz ziemisty zapach. Najbardziej wartościowy rodzaj obornika pod względem dostępności składników pokarmowych dla roślin.
Oprócz tego wyróżniamy tzw. obornik silnie przefermentowany, czyli taki, który przechowuje się powyżej roku. Ma on znacznie mniej azotu i substancji organicznej, co przekłada się również na spadek jego wartości jako nawozu.
Co decyduje o jego składzie i jakości?
Wspomnieliśmy już, że parametry obornika zależą od kilku czynników – pora więc opowiedzieć sobie, jakich. Najważniejsze z nich to:
- rodzaj i wiek zwierząt – inny obornik dają cielaki, inny dorosłe sztuki,
- sposób żywienia stada – dieta bezpośrednio przekłada się na skład odchodów,
- ilość i rodzaj ściółki – każdy materiał (słoma, trociny, torf) wpływa inaczej,
- system utrzymania bydła – na ściółce głębokiej, płytkiej lub bezściółkowy,
- czas i warunki przechowywania – im dłużej i w lepszych warunkach, tym wyższa jakość (ale do pewnego momentu).
W ten sposób ten pochodzący od krów mlecznych różni się składem od tego pochodzącego od bydła opasowego. Wynika to przede wszystkim z innej diety oraz intensywności metabolizmu.
Przeznaczenie obornika bydlęcego – pod jakie uprawy warto go stosować?
Do najbardziej „obornikolubnych” upraw zaliczamy oczywiście te, które są w stanie najlepiej wykorzystać składniki tego nawozu. Mamy na myśli przede wszystkim ziemniaki, marchew i buraki. W tych przypadkach obornik daje najszybciej widoczny efekt. Ponadto, znakomicie sprawdza się pod kukurydzę na kiszonkę i ziarno, lucernę, koniczynę oraz mieszanki traw.
Jeżeli chodzi o zboża – w ich przypadku stanowi on raczej pośrednie rozwiązanie – stosowane “przed”. Natomiast w uprawach warzywnych – doskonale sprawdza się pod kapustę, ogórki, dynię, cukinię oraz pomidory. W sadownictwie z kolei – aplikuje się go pod drzewa owocowe oraz krzewy jagodowe.
Jak, ile i kiedy stosować obornik bydlęcy?
To już temat dla doświadczonych rolników, dlatego my omówimy go tylko pokrótce. Po to, aby dać Ci ogólny obraz sytuacji. Konkretne dawki różnią się w zależności od typu uprawy oraz zasobności gleby, gatunku rośliny, rodzaju gleby oraz wymagań prawnych. Zupełnie inaczej nawozi się rośliny okopowe, a zgoła inaczej np. sady.
Jeśli chodzi o terminy stosowania – za optymalne uznaje się jesień (po zbiorach przedplonu) oraz wczesną wiosnę (przed siewem roślin jarych).
W przypadku aplikacji – do rozrzucania obornika wykorzystuje się rozrzutniki – z adapterem talerzowym lub bębnowym. Kluczowe znaczenie ma równomierne rozprowadzenie nawozu po polu, a także tzw. głębokość przyorania (zależna od typu gleby).
Potrzebujesz wsparcia w opiece nad swoim stadem bydła?
Zdrowe i dobrze żywione stado to nie tylko wyższa wydajność mleczna czy mięsna, ale… także lepszej jakości obornik. W BALWET zapewniamy kompleksową opiekę weterynaryjną nad bydłem (diagnostyka, leczenie, stałe doradztwo i więcej). Po szczegóły zapraszamy do kontaktu.
