Moment, w którym cielę przestaje pić mleko i przechodzi na „dorosłą” paszę. Jak postępować (z naciskiem: jak nie popełnić błędu) w tym krytycznym dla życia młodych krów – etapie?
Poznaj definicję, dostępne metody oraz zasady odsadzania cieląt od matek. Zapraszamy do kompleksowego poradnika dla hodowców.
Na czym polega zjawisko odsadzania cielaków?
Odsadzanie to proces odłączania cielęcia od matki (lub zaprzestania pojenia go mlekiem), a dalej – przejście na tzw. paszę stałą. Jest jak najbardziej naturalnym etapem rozwoju, który powinien być ściśle kontrolowany przez hodowcę. Dotyczy to zarówno chowu mlecznego, jak i mięsnego, choć oba trochę się od siebie różnią (o tym przeczytasz za chwilę). W naszym artykule o cielęciu znajdziesz więcej informacji na temat ogólnych zasad odchowu.
- W chowie mlecznym cielę jest odłączane od matki niemal natychmiast po urodzeniu (zwykle dzieje się to w pierwszej dobie po porodzie). Następnie jest pojone mlekiem matki, mlekiem zbiorczym lub preparatem mlekozastępczym.
- W chowie mięsnym przebywa z matką przez kilka miesięcy i jest karmione naturalnie.
Metody odsadzania cieląt
W praktyce hodowlanej sięga się zazwyczaj po 2 warianty.
- Odsadzanie nagłe, czyli jednorazowe odstawienie mleka z dnia na dzień. Generuje duży stres metaboliczny i behawioralny, dlatego jest zalecane raczej tylko w sytuacjach awaryjnych.
- Odsadzanie stopniowe, czyli rozłożone w czasie i polegające na ograniczaniu ilości lub częstotliwości pojenia mlekiem. Metoda daje cielęciu czas na adaptację.
Kiedy to robić? Po czym poznać, że to dobry czas na zmianę pożywienia?
W chowie mlecznym zmiana mleka na paszę stałą przypada zazwyczaj na okres między 6 a 8 tygodniem życia (niektóre systemy rozciągają to do 8 – 12 tygodni). Aczkolwiek, poza wiekiem o gotowości cielęcia decydują również:
- masa ciała – minimum ok. 70 – 80 kg dla cieląt ras mlecznych oraz 200 – 300 kg dla mięsnych,
- pobór paszy startowej – minimum 1 – 1,5 kg/dobę przez co najmniej 3 kolejne dni,
- stan zdrowia – stabilny, czyli bez biegunek, kataru, gorączki czy apatii.
Masa oraz pobór są tak istotne z uwagi na fakt, że młode, które nie zjada odpowiedniej ilości startera, zwyczajnie nie poradzi sobie z dietą stałą.
Żywienie cielęcia „przed” i „po”. Co podawać?
Klucz do udanego odsadzenia leży w żywieniu na długo przed samym wydarzeniem. Centralną rolę odgrywa tu pasza startowa, czyli wysokoenergetyczna i wysokobiałkowa mieszanka treściwa odpowiadająca za stymulację rozwoju brodawek żwacza. Oprócz niej, w diecie cielęcia powinny znaleźć się:
- siano – dobrej jakości, dostępne stale od pierwszych tygodni życia,
- woda – świeża, czysta, w poidłach dostępnych również w okresie pojenia mlekiem.
Natomiast tuż po odstawieniu mleka należy nadal podawać paszę startową (przez około 2 – 3 tygodnie), a dalej – stopniowo wprowadzać paszę objętościową.
Na co szczególnie uważać? Błędy popełniane przy odsadzaniu cieląt.
Proces może się nie udać, gdy…
- zrobisz to zbyt szybko (np. przed 6 tygodniem życia lub gdy cielak nie pobiera odpowiednich ilości tzw. startera),
- narażasz zwierzę na dodatkowy stres (np. spowodowany jednoczesną zmianą środowiska oraz diety plus zbyt dużym zagęszczeniem, hałasem itp.).
O takich oczywistościach, jak brak stałego dostępu do świeżej i czystej wody, czy występowanie innych chorób – nie wspominając.
Potrzebujesz wsparcia w odchowie swoich cielaków?
Nasi doświadczeni weterynarze chętnie pomagają hodowcom również w tym aspekcie. Jeżeli chcesz poznać szczegóły lub od razu skorzystać z naszych usług – nie czekaj i już teraz skontaktuj się z nami.
