Z pewnością tego typu zdarzenie to sytuacja, której nie da się przewidzieć w 100%. Może się zdarzyć w każdym stadzie, a jej konsekwencje mogą stanowić zagrożenie zarówno dla zdrowia rodzącej krowy, jak i samego cielęcia. Dobra wiadomość jest taka, że da się temu przeciwdziałać. Jednak przede wszystkim – należy wiedzieć, jak postępować. Szczegóły znajdziesz w dalszej treści.
Dowiedz się, jak rozpoznać objawy przedwczesnego porodu, co może go powodować oraz jak na to reagować (w tym, co robić “na własną rękę” i kiedy należy bezwzględnie wezwać weterynarza).
Na czym polega zjawisko przedterminowego porodu bydła? Jak to rozpoznać?
Według oficjalnie przyjętych zasad za tego rodzaju zjawisko uznaje się poród, który następuje przed 270 dniem ciąży i kończy się urodzeniem żywego cielaka (w innym przypadku mielibyśmy do czynienia z poronieniem). Cielę urodzone przedwcześnie ma szanse przeżycia, aczkolwiek – wymaga intensywnej opieki weterynaryjnej oraz zapewnienia mu odpowiednich warunków.
Jak rozpoznać? Objawy pojawiają się zazwyczaj na kilka dni przed porodem. Na początek krowa zaczyna izolować się od reszty stada, staje się niespokojna, a dodatkowo – często i intensywnie oddycha. W kolejnym etapie mamy do czynienia ze zmianami fizykalnymi, w tym: obrzękiem wymienia, rozluźnieniem więzadeł miednicznych, wypływem śluzu z pochwy itp.
Ważne: Krowa nie wykazuje typowych oznak przygotowania do wycielenia. Dlatego przy przedwczesnym porodzie wymię może być słabo rozwinięte. Problem ten realnie może dotyczyć kilku procent wszystkich porodów.
Dlaczego do niego dochodzi? Jakie są najczęstsze przyczyny przedwczesnych porodów?
Przyczyny infekcyjne stanowią zdecydowanie najczęstsze źródło problemu. Zaliczamy do nich między innymi: zapalenie macicy, płodu czy łożyska, jak również choroby wirusowe.
Następne w kolejce znajdują się tzw. przyczyny mechaniczne obejmujące w szczególności urazy brzucha i jego okolic. Mogą być spowodowane upadkami (śliskie podłogi), kopnięciami (przez inne krowy), nieodpowiednim transportem (zbyt mała przestrzeń). Oczywiście, ważną rolę odgrywają również czynniki żywieniowe. W tym miejscu musimy wymienić, chociażby niedobory witamin A, E, a także selenu czy magnezu, jak również niewłaściwą czyli np. zbyt ubogą (w kalorie czy białko) dietę.
Przedwczesny poród może być wywołany również zbyt dużym poziomem stresu (np. w transporcie), jak i genetyką oraz zaburzeniami hormonalnymi.
Czy i jak zapobiegać takim sytuacjom?
Systematyczne badania weterynaryjne w okresie ciąży to Twój klucz do sukcesu. Regularnie przeprowadzaj USG, jak i badania ogólnego stanu zdrowia krów. Ponadto, dopilnuj, aby dieta Twojego stada była w pełni zbilansowana. Szczególną uwagę zwróć na obecność witaminy A, E, D, minerałów oraz zawartość białka i energii. Dodatkowo:
- Regularnie przeprowadzaj szczepienia.
- Minimalizuj stres – krowy muszą czuć się spokojnie i bezpiecznie.
- Zadbaj o higienę – czyste legowiska, regularna dezynfekcja, izolowanie chorych osobników.
Jak postępować, gdy krowa zaczyna rodzić przed wyznaczoną datą?
Odpowiedź jest bardzo prosta. W takiej sytuacji nie czekaj i natychmiast wezwij weterynarza. Czas reakcji ma kluczowe znaczenie zarówno dla życia krowy, jak i cielęcia. Dlatego zrób to nawet, jeśli poród jeszcze się nie rozpoczął (ale widzisz objawy zapowiadające). Samo pomieszczenie, w którym znajduje się zwierzę, musi być czyste, suche, ciepłe i odizolowane od stada.
I pamiętaj – zachowuj spokój i pod żadnym pozorem nie próbuj samodzielnie ani przyspieszać ani tym bardziej zatrzymywać porodu. W większości przypadków bezpieczniej jest doprowadzić poród do końca pod kontrolą specjalisty. Ryzyko komplikacji przy próbie zatrzymania bywa większe niż przy nadzorowanym porodzie.
Krowa i cielak po przedwczesnym porodzie – opieka i rokowania
W tym przypadku może dojść do zatrzymania łożyska (częściej niż przy terminowym porodzie). Wcale nie do rzadkości należą zapalenie macicy, porażenie porodowe, kwasica. Zalecamy stałą obserwację oraz regularne kontrole weterynaryjne.
A co z cielakiem? Rokowania zależą przede wszystkim od etapu zaawansowania ciąży. Im później się urodzi i im większej masy nabierze, tym większe szanse na przeżycie. Przygotuj się jednak na to, że taki osobnik może być bardziej podatny na choroby, jak również słabiej i wolniej się rozwijać.
Tzw. wcześniaki wymagają szczególnej opieki (za krytyczny przyjmuje się okres pierwszych trzech dób). W tym czasie musisz zapewnić im idealne warunki (ciepło, podanie siary) oraz stale obserwować zachowanie (monitoring temperatury ciała, ilość oddechów na minutę).
Chcesz mieć pewność, że Twoje zwierzęta są w dobrych rękach?
Zapraszamy do kontaktu. Eksperci BALWET zapewnią Ci kompleksową opiekę weterynaryjną oraz dedykowane wsparcie w (prawie) każdej sytuacji.
