Transport do rzeźni, sprzedaż jałówek, przewóz cieląt. Każda z sytuacji może rodzić potencjalne źródło ogromnego stresu dla zwierząt, który nie jest jedynie kwestią dobrostanu, ale również (jeśli źle przeprowadzony) – może oznaczać straty finansowe (spowodowane pogorszeniem jakości mięsa, zwiększoną zachorowalnością, a nawet – padnięciami).
Co powoduje stres podczas transportu? Jak go skutecznie ograniczyć? Poznaj przyczyny, zagrożenia oraz konkretne działania, które pomogą Ci bezpiecznie przewozić bydło.
Czym jest stres transportowy u bydła?
Tego typu zjawisko stanowi reakcję organizmu zwierzęcia na warunki związane z procesem załadunku, przewozu oraz wyładunku. Nie jest tylko jednym czynnikiem. W praktyce oznacza zazwyczaj cały szereg bodźców, w tym:
- Stres fizjologiczny – organizm wydziela hormony wpływające na metabolizm, układ krążenia i odporność. W efekcie może dochodzić do osłabienia (wzrost podatności na infekcje) oraz spowolnienia układu pokarmowego.
- Ograniczenie przestrzeni i przebywanie w nienaturalnej pozycji – zbyt mała powierzchnia (poniżej norm) uniemożliwia naturalne “ułożenie się”, powoduje ucisk, a w skrajnych przypadkach – może rodzić ryzyko zadeptania. Do tego dochodzi wymuszona pozycja stojąca, która przez wiele godzin może prowadzić do zmęczenia mięśni, obrzęków kończyn i problemów z krążeniem.
- Temperatura i warunki mikroklimatyczne – zbyt wysoka może oznaczać stres cieplny, a wraz z nim: odwodnienie i ryzyko przegrzania. Zaś zbyt niska – ryzyko hipotermii. Znaczenie ma również wilgotność (powyżej 80% utrudnia oddawanie ciepła, a poniżej 40% – wysusza drogi oddechowe.
- Hałas, wibracje i ruchy pojazdu – narażenie na nie wpływa na układ nerwowy, może powodować zmęczenie oraz dyskomfort, a także – stres.
- Czas trwania, brak dostępu do wody oraz paszy – w tej materii to długość transportu odgrywa ogromną rolę. Przewozy krótkie są mniej stresujące, dłuższe stanowią wyzwanie i wymagają zaplanowania logistyki – w tym postojów z pojeniem.
Na co wpływa? Konsekwencje stresu transportowego.
Na pierwszy plan naturalnie wysuwaj się skutki zdrowotne. Stres transportowy, zresztą – jak każdy inny stres, powoduje podwyższenie poziomu kortyzolu. Ten z kolei może prowadzić do upośledzenia działania układu odpornościowego, dalej – narażając na infekcje. To z kolei wpłynie nie tylko na kondycję samych zwierząt, ale również jakość mięsa czy produkcji mleka. A to oznacza już niższe stawki w skupie i… realne straty finansowe.
Jak ograniczyć zdenerwowanie zwierząt w trakcie transportu?
W tym obszarze musisz “pochylić się” nad kilkoma kwestiami.
- Po pierwsze – zadbaj o odpowiednie przygotowanie przed transportem. Przyzwyczajaj zwierzęta do przepędzania, zabezpiecz i nadzoruj ich zdrowie, dostosuj żywienie.
- Po drugie – rób to za pomocą dedykowanego pojazdu z właściwym wyposażeniem. Antypoślizgowa powierzchnia, odpowiedni materiał, wentylacja, przestrzeń i czystość. To absolutne podstawy.
- Po trzecie – kontroluj warunki podczas samej jazdy, w tym: temperaturę, poziom wilgotności, narażenie na hałas i inne czynniki zewnętrzne. Do tego zapewnij zwierzętom dostęp do czystej wody i paszy, a jeśli transport zalicza się do tych długich – także postoje.
Transport bydła jeszcze przed Tobą?
Pamiętaj, że zrobienie tego bez stresu dla zwierząt jest możliwe. Warunek? O ile zastosujesz odpowiednie procedury i zadbasz o właściwe przygotowanie. Jeżeli potrzebujesz konsultacji weterynaryjnej – zapraszamy do kontaktu. Specjaliści centrum BALWET chętnie pomogą Ci przygotować zwierzęta.
